Þegar náttúran verður meira en bara staður
Það er eitthvað djúpt róandi við að ganga hægt um í skógi. Að anda að sér fersku lofti, hlusta á fuglasöng, finna ilminn af jörðinni og leyfa líkamanum að hægja á sér. Flest okkar finna intuitíft að náttúran hefur áhrif á okkur — en á síðustu árum hafa rannsóknir einnig byrjað að staðfesta það sem margir hafa fundið lengi innra með sér: náttúran getur haft raunveruleg áhrif á bæði andlega og líkamlega heilsu.
Tvö hugtök sem hafa orðið sífellt sýnilegri í umræðunni um náttúrutengda vellíðan eru forest bathing og forest therapy. Þau eru náskyld, en þó ekki alveg það sama.
Hvað eru skógarböð?
Hugtakið forest bathing á rætur sínar að rekja til Japans og kallast þar Shinrin-yoku. Orðið þýðir bókstaflega að “baða sig í andrúmslofti skógarins”.
Þetta snýst ekki um gönguferð með markmið, líkamsrækt eða afköst. Þetta snýst heldur ekki um að komast sem hraðast á topp fjalls eða telja skref. Skógarböð eru iðkun í nærveru.
-Að hægja á sér.
-Að opna skynfærin.
-Að vera meðvitað til staðar í náttúrunni.
Í skógarbaði gefum við okkur tíma til að taka inn umhverfið í gegnum sjón, heyrn, lykt, snertingu og jafnvel bragð. Við hlustum á vindinn í trjánum, finnum mosann undir fótunum og tökum eftir því hvernig líkaminn byrjar smám saman að slaka á þegar áreitið minnkar.
Þetta er einföld iðkun, en oft mjög áhrifarík. Hún fer frá því að hugsa um náttúruna yfir í að upplifa hana. Í nútímasamfélagi eyðum við stórum hluta dagsins inni, fyrir framan skjái og í stöðugu áreiti. Taugakerfið fær sjaldan raunverulegt hlé. Náttúran býður okkur upp á eitthvað allt annað en þetta, eitthvað raunverulegt sem fer miklu betur með kerfin okkar og það er sannað með rannsóknum hversu gott það er fyrir okkur, þetta er ekki eitthvað bull!
Þegar við hægjum á okkur í náttúrulegu umhverfi fer líkaminn oft sjálfkrafa að færa sig úr streituástandi yfir í meiri ró. Andardrátturinn dýpkar. Hugurinn róast. Líkaminn mýkist.
Margir lýsa því að þeir finni fyrir meiri tengingu — ekki bara við náttúruna heldur líka við sjálfa sig.
Kannski er það vegna þess að náttúran krefst einskis af okkur. Hún biður okkur ekki um að afkasta meira, vera hraðari eða betri. Hún býður okkur einfaldlega að vera.
Hvað er forest therapy?
Forest therapy eða skógarmeðferð þróaðist út frá þessari japönsku nálgun. Hún byggir á sömu hugmyndafræði en er oft leiðsögð upplifun þar sem þjálfaður leiðbeinandi heldur utan um rýmið.
Í skógarmeðferð leiðir guide þátttakendur í gegnum mjúkar „invitations“ eða boð sem hjálpa fólki að tengjast náttúrunni á dýpri hátt. Þetta eru ekki fyrirmæli heldur opnar tillögur sem hvetja til forvitni, nærveru og skynjunar.
Leiðbeinandi getur til dæmis boðið þátttakendum að:
- ganga mjög hægt
- taka eftir litum og formum
- hlusta á hljóð í fjarska
- finna hvernig líkaminn bregst við ákveðnum stöðum í náttúrunni
- sitja í kyrrð með tré eða landslagi
Markmiðið er ekki að “gera rétt”, heldur að upplifa náttúruna í heild sinni.
Rannsóknir og áhrif á heilsu
Rannsóknir á Shinrin-yoku hafa meðal annars sýnt tengsl við:
- minni streitu
- lægra kortisól
- aukna slökun í taugakerfinu
- bætta líðan
- betri svefn
- lægri blóðþrýsting
- aukna vellíðan og tengingu
Dr. Qing Li, einn fremsti sérfræðingur heims í forest medicine, hefur rannsakað áhrif skógarumhverfis á heilsu í áratugi. Hann lýsir skógarböðum sem brú á milli mannsins og náttúrunnar — leið til að endurvekja tengingu sem margir hafa misst í hraða nútímans.
Náttúran sem samband, ekki bara staður
Kannski er einn fallegasti þáttur skógarmeðferðar sá að hún getur breytt því hvernig við sjáum náttúruna. Í stað þess að líta á hana sem bakgrunn, afþreyingu eða auðlind byrjum við smám saman að upplifa að við séum hluti af henni. Við byrjum að tilheyra náttúrunni en ekki að aðskilja okkur frá henni. Og kannski er það einmitt þar sem stærsta lækningin felst! Þegar við hægjum á okkur nógu mikið til að hlusta. Finna. Anda. Og muna að við erum hluti af einhverju stærra. Þá verður skógurinn ekki lengur staður sem við heimsækjum. Heldur staður sem við tilheyrum.